Հոդվածներ

Երևանի բարբառի կրոնաեկեղեցական բառաշերտը

Բարբառագիտական գրականության մեջ Արարատյան բարբառ լեզվաբանական եզրը հայտնի է նաև Երևանի բարբառ անունով (տե՛ս Հ. Աճառեան, «Հայերէն գաւառական բառարան», Թիֆլիս, 1913, էջ 25): Արևելյան խմբակցության -ում ճյուղի այս բարբառը հայոց լեզվի հնագույն տարբերակներից է:

Երևանի բերդի պատմության արդի մեկնաբանության փորձ

Աշխարհի հնագույն բնակավայրերից մեկը լինելով` Երևանն ունեցել է բազմաթիվ ամրոցներ ու բերդեր, որոնցից ամեն մեկն ի հայտ գալով պատմական որոշակի ժամանակաշրջանում` իր մեջ թաքցրել ու մեզ է հասցրել քաղաքի պատմության հեռավոր, անցած-գնացած ժամանակները…

Ծիծեռնակաբերդի խորհուրդը. հիշողությունից վերածնունդ

Երևանն իր տարածքով փոքր է, սակայն մեծ է իր 2793-ամյա պատմությամբ: Երևանի յուրաքանչյուր կտոր հողը հարյուրապատիկ անգամ մեծ է, քանզի հնամյա Էրեբունուց մինչև նորօրյա Երևանը լի է պատմական նշանավոր իրադարձություններով, հուշարձաններով, կոթողներով, բազմաթիվ զբոսայգիներով` մեր մայրաքաղաքի պատմության լուռ վկաներով: 

Ժողովրդագրական գործընթացները Երևանում 21-րդ դարասկզբին

20-րդ դարի վերջին տասնամյակում Հայաստանի Հանրապետությունում (այսուհետ` ՀՀ) տեղի ունեցած սոցիալ-տնտեսական և հասարակական-քաղաքական վերափոխություններն զգալի ազդեցություն թողեցին Երևանի ժողովրդագրական պատկերի վրա. նվազեց բնակչության թիվը, որոշակի փոփոխություններ կրեց բնակչության էթնիկական, լեզվական, կրոնական կազմը և այլն: Նման փոփոխությունների արդյունքում ներկայումս Երևանի ժողովրդագրական բնութագիրն զգալի առանձնահատկություններ ունի խորհրդային ժամանակաշրջանի Երևանի համեմատությամբ:

Քնար դարձած իմ Երևան

Երևանը, լինելով հայոց հնագույն քաղաքներից մեկը, իր ուրույն տեղն է գտել գրականության մեջ` հիշատակվելով որպես բնակավայր, որպես քաղաք, որպես հայոց ոստան:
Երևանի մասին առաջին հիշատակություններին հանդիպում ենք 5-7-րդ դարերի գրավոր աղբյուրներում: Որպես ավան, չափածո ստեղծագործություններում այն  հիշվում է Գրիգոր Ծերենցի տաղում, որը գրվել է 1388թ. Լենկթեմուրի ավերիչ արշավանքի առնչությամբ.

Երևանի կլիման, ֆլորան, ֆաունան և էկոլոգիան

Երևանի կլիման խիստ կոնտինենտալ է, աչքի է ընկնում ուժեղ չորային, շոգամառային և բավականին հաճախակի կրկնվող ցուրտ ձմեռային եղանակներով: Մեր բազմադարյան քաղաքի հնաբնակները շրջակա միջավայրի կյանքի պայմանները մեղմելու նպատակով իրենց տներին կից հողատարածքներում կանաչ, բարեբեր և հանգստի համար նպաստավոր պայմաններ ապահովող, գեղեցիկ պարտեզներ էին ստեղծել: Այդ պարտեզներում մինչև 1940-50-ական թվականները պահպանվում էին` թթենու, բալենու, կեռասենու, սալորենու, ծիրանենու, հոնի, ունաբի և այլ պտղատու ծառերը, խաղողի տարբեր սորտերի վազերը, պարտեզների ցանկապատերը զարդարող դեկորատիվ տեսքով աչքի ընկնող վայրի խաղողի վազերը:

Երկու ճակատագիր. Սբ. Պողոս-Պետրոս և Սբ. Աստվածածին-Կաթողիկե եկեղեցիները

Երևանի միջնադարյան պատմությունը թերի կլիներ առանց քաղաքի ճարտարապետական նկարագրի: Դարեր շարունակ պատերազմական թատերաբեմ դարձած Երևանը պարբերաբար ավերածությունների և բնական աղետների ենթարկվելու հետևանքով զրկվել է միջնադարին բնորոշ ճարտարապետական կոթողներից ու հուշարձաններից:

Արամ Հայկազը Երևանում և Երևանի մասին

Արամ Հայկազը (Չեքեմյան, 1900-1986) ծնունդով շապինգարահիսարցի էր, 1915-ի հերոսական դիմադրության ականատեսն ու մասնակիցը։ Մեծ եղեռնից հետո չորս տարի ապրել է քրդերի մեջ, հետո մի քանի ամիս Պոլսոյ Կեդրոնական վարժարանում աշակերտել է Հակոբ Օշականին, 1921-ին տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ Նյու Յորք։ Հայ մարդու, գրողի կենսագրության ու աշխարհընկալման եզրերը չորսն են՝ բնօրրան, Քյուրդիստան, Պոլիս, Ամերիկա, բայց հոգևոր կապերով անբաժան էր Հայրենիքից (միշտ մեծատառ էր գրում), որը նրա կենդանության օրերին Խորհրդային Միության մաս էր։

1 2 3 4